PHOENIXHOF

PHOENIXHOF

PHOENIXHOF

PHOENIXHOF

Het gebied ligt geïsoleerd in het centrum door de barrièrewerking van enkele belangrijke “verbindingen”, zoals het spoor, het Spaarne en enkele wegen. De opgave is het gebied met zijn toekomstige bewoners en gebruikers te verknopen met de omgeving, dus fysiek én sociaal.

Stedenbouwkundig ontwerp EUROPAN 8, 1e prijs

LOCATIE: haarlem
CATEGORIE: PRIJSVRAAG / EUROPESE AANBESTEDING
OPDRACHTGEVER: EUROPAN / GEMEENTE HAARLEM
PROGRAMMA: WONEN, KANTOREN, UITBREIDING SCHOOL, HOTEL
PERIODE: 2008
ZILT_Phoenixhof_03
ZILT_Phoenixhof_01
ZILT_Phoenixhof_04
ZILT_Phoenixhof_02

Een voorwaarde bij deze verknoping is wel dat deze bewoners en gebruikers een herkenbare eigen plek krijgen in dit deel van het centrum. De oplossing is gezocht in het creëren van een naar binnen gekeerd “bindend” woonmilieu door een bouwblok met een hofsituatie. Het hof trotseert de negatieve effecten van een aantal in en langs het gebied lopende verkeersaders. Het bouwblok reageert met zijn randen op de omgeving en nestelt zich er in. De fiets/wandelroute ontsluit en verankert de hof op grotere schaal.

Randen
Het woonvolume reageert met zijn vorm op de randen, op de directe omgeving.

Zuidzijde: De Parklaan is verlegd ter hoogte van de school De Kring om direct aansluitend uitbreiding van de school en schoolplein mogelijk te maken. Tezamen met de nieuwe fietsroute onder het spoor wordt hiermee de bron van levendigheid en de spil voor het sociale leven van de buurt/wijk verder versterkt.

Westzijde: Aan de Phoenixstraat komen vrije kavels, waarbij in maat en schaal aansluiting wordt gezocht met de bebouwing rond het Ripperdapark. De rand wordt als het ware aangeheeld.

Noordzijde: Het HAL-gebouw komt als een bijzonder object vrij in de ruimte te staan.

Noordoostzijde: De Gonnetstraat wordt gevolgd. Hier bevindt zich aan de overzijde van de straat de ingang van de parkeergarage. Langs deze straat bevinden zich de meeste bedrijfsruimtes.

Oostzijde: Het Spaarne rijgt, als kilometers lang snoer, de kantoren, de uitbreiding van De Kring en de terugliggendepunt van het “Phoenixhof” aan haar gevarieerde ketting van allerlei functies en volumes.

Aanleg fiets- en wandelroute onder het spoor door
In aansluiting op een nieuwe fietsbrug over de Kloppersingel is er een nieuwe fiets/wandelroute onder het spoor ontworpen. De fietsroute vormt een verbinding tussen Haarlem-Noord en de Bolwerken met het oostelijk deel van het centrum en rechtstreeks met De Kring. De basisschool als bron van levendigheid en spil voor het sociale leven van de buurt/wijk wordt hierdoor verder versterkt. De fiets/wandelroute is zodanig gesitueerd dat de Phoenixhof mede wordt ontsloten. De fiets/wandelroute verankert en verlevendigd hiermee de hof maar ontsluit ook de gehele buurt voor een groter gebied.

De groenstructuur versterkt
Belangrijke groene plekken zijn het bolwerk ( in vernieuwde vorm het Gonnetpark) en het Ripperdapark. De Phoenixhof voegt een besloten groene plek toe aan het gebied. De nieuwe fiets/wandelroute verbindt het groen van de Bolwerken, de nieuwe ‘groene’ hof en de Parklaan met elkaar en versterkt zo de groenstructuur (rondje Bolwerken).

Kantoorlocatie Gonnetpark 
De strook met kantoren is gedacht ten zuiden van het spoor. Een “kantorenwand” ten noorden van het spoor zou de barrièrewerking van de weg en het spoor en daarmee de scheiding tussen noord en zuid alleen maar versterken. Door deze wand over het spoor heen te tillen wordt noord, inclusief het bolwerk, visueel over het spoor heen getild. Andersom vormt het groen van het bolwerk de “tuin” voor de kantoren langs het spoor. Deze kantorenlocatie verdient met recht, vanwege de grootte van de “tuin”, de naam Gonnetpark.

De kantoren aan het Spaarne vormen vanuit de trein bezien de entree tot centrum. De “tuin” van het bolwerk is daarmee een voorportaal van het stationsgebied en het centrum geworden.

Aan het Spaarne ligt de kop van het volume dat zich vervolgens langs het spoor vleit met de staart over het spoor. De weg Prinsenbolwerk wordt richting het spoor verlegd om een zoveel mogelijk aaneengesloten groen bolwerk te creëren.

Gebied met een eigen kern, het Phoenixhof
Centraal in het gebied is een groot woonvolume gesitueerd dat naar binnen is gekeerd en zo bescherming biedt tegen de druk van het alom aanwezige verkeer.

De schil van het hof is ontworpen als een neutrale geperforeerde huid waarbij de erachterliggende woningtypes niet herkenbaar zijn in de gevel. Deze neutrale huid creeert daardoor de vrijheid om binnen de schil elk gewenst woningtype te kunnen realiseren zonder dat dit direct van invloed is op de omgeving. De uitstraling roept bovendien associaties op aan grotere oude stedelijke complexen zoals kloosters en hofjes die in een historische binnenstad te vinden zijn. Ook refereert het door zijn schaal en afmetingen aan het verleden van de plek waar eens de Phoenixfabriek stond. Op maaiveldniveau zijn de openingen het grootst, zodat het blok op maaiveldniveau toch vrij open is. Naar boven toe verkleinen de openingen zich en oogt de schill meer gesloten.

Binnenin openen de woningen zich naar het hof, hier bevinden zich de entree’s en de loggia’s. Door de entree van de woningen naar de binnenzijde te richten kan er een plezierig woonmilieu worden gecreëerd in een hofsituatie. Zo kunnen kinderen rustig met elkaar buiten spelen in een veilige, autovrije omgeving. Meer dan in traditionele straatjes is er contact mogelijk tussen omwonenden. De fiets/wandelroute verankert en verlevendigd de hof dat daardoor onderdeel wordt van de stedelijke omgeving.

Het blok (groot volume) draagt bij aan de diversiteit van kleine en grotere volumes, zoals die in het centrum is te vinden. Het blok bevat een grote diversiteit aan woningtypes.